Elektronik Projeler, Elektronik Devre Şemaları, Elektronik Devre Elemanları, Elektronik Devreler ve dahası...
Biz yandık, eller yanmasın :) İstediğiniz gibi kopyalayabilirsiniz. Kaynak Gösterirseniz sevindirirsiniz.
Eşzamanlı olmayan sayıcıların en önemli sakıncası FF’lardaki gecikmelerin birikmesi ve özellikle yüksek hızlarda ve büyük sayıcılarda etkili olmasıdır. Yukarıda çizdiğimiz çıkış eğrilerinde FF’lardaki gecikme göz önüne alınınca bu durum görülebilir:
Flip-Flop’lar özel biçimlerde birbirine bağlanarak sayıcı (counter) ve yazmaç (register) elde edilir.Bu bölümde önce sayıcılar, ardından yazmaçlar incelenecektir.
Sayıcılar çok çeşitli biçimlerde sınıflanabilirse de en azından Eşzamanlı (synchronous) olan ve Eşzamanlı Olmayan (asynchronous) olarak iki ana grupta toplanabilir.
Eşzamanlı Olmayan Sayıcılar
Aşağıdaki şekildeki bütün FF’ların J ve K girişleri 1’e bağlanmıştır.Bu durumda aldıkları her saat darbesiyle konum değiştirecek biçimdedirler.Ayrıca birinci FF’ın Q çıkışı ikincinin saat girişine; ikincinin çıkışı üçüncünün saat girişine … bağlanmıştır.
Bir kaymalı yazmaç en basit biçimiyle seri bir bilgiyi paralel çıkış alınabilecek biçime getirir. Örneğin dört bitlik seri bilgiyi (0010) yazmaca dört saat darbesiyle sol baştan verelim. Dört saat darbesinden sonra FF’larda 0010 bilgisi paralel olarak alınmaya hazırdır:
Veya tersi düşünülebilir. Eğer yazmacımızı paralel olarak doldurursak saat darbeleriyle kaydırarak son FF’dan seri olarak almamız mümkün olur:
Bu tür uygulamalar için özel tümleşik devreler de vardır. Örneğin 7494 bu tür bir yazmaçtır:
7495 gibi bir devre ise hem sağa / sola kaydırma hem de Paralel / Seri yükleme ve boşaltma yapabilir:
Denetim işaretinin 0 olmasıyla 1 kapıları açılır ve Saat 1 iletilerek sağa kayma sağlanır. Ayrıca FF çıkışlarının tümleşik devrenin dışına taşınması ile (örneğin QB, Paralel A girişine bağlanarak) sola kayma da sağlanır. Denetimin 1 olmasıyla ise 2 kapıları açılır ve Saat 2 ile paralel çalışma sağlanır.
Bir flip-flop dizisi kullanılarak oluşturulan yazmaçlar - kaydediciler (register) sayısal bilginin saklanması, seri biçimde gelen bilginin bu dizide kaydırılması (shift register), seri bilginin paralele çevrilmesi veya döngüsel biçimde bağlanarak özel sayıcılar yapılması (ring counters, Johnson counters) gibi uygulamalarda kullanılırlar.
